|
Quaestiuncula 1
1. Ad primum sic proceditur. Videtur quod in morte Christi deitas
a carne separata sit. Remoto enim medio separantur extrema quae per
medium conjunguntur. Sed, sicut in 2 dist., quaest. 2, art.
2, quaestiunc. 1, dictum est, divinitas conjungebatur carni
mediante anima. Ergo separata anima a carne, separatur etiam
divinitas.
2. Praeterea, sicut in 2 dist., qu. 1, art. 3, quaestiunc.
2, dictum est, corpus insensibile non est assumptibile. Sed
separata anima, caro remanet quoddam corpus insensibile. Ergo non
potuit remanere deitati unita, cum nihil possit esse unitum quod non
est assumptibile.
3. Praeterea, nulla res est mortua quae habet in se vitam. Sed si
deitas in morte a carne separata non fuisset, habuisset in se vitam,
quae etiam est fons indeficiens vitae. Ergo mortua non fuisset.
4. Praeterea, unio humanae naturae ad divinam est per gratiam. Sed
corpus non est capax gratiae nisi mediante anima. Ergo corpus,
separata anima, non potest remanere deitati unitum.
1. Sed contra, filius dicitur jacuisse in sepulcro: alias de hoc
non esset fides, quae habet objectum veritatem increatam. Sed hoc non
dicitur nisi quia corpus in sepulcro fuit. Ergo deitas a corpore
separata non fuit.
2. Praeterea, Leo Papa dicit: tanta fuit unio Dei et hominis,
ut nec supplicio posset diminui, nec morte distingui. Sed supplicium
pati et mori corporis est. Ergo corpus in morte a divinitate non est
separatum.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod deitas sit separata ab anima. Utraque
enim mors, ut dicitur in littera, scilicet qua separatur corpus ab
anima, et qua separatur anima a Deo, Diaboli suasu homini propinata
est. Sed Christus in se accepit mortem, qua separatur corpus ab
anima, ut a nobis excluderet quod suasu Daemonis in nobis devenit.
Ergo simpliciter debuit pati mortem, quae est separatio animae a
deitate.
2. Praeterea, quicumque deponit aliquid, illud a se separat. Sed
filius Dei dicit de seipso, Joan. 10, 10: ego pono animam
meam. Ergo eam a se separavit.
3. Praeterea, sicut supra, dist. 5, qu. 1, art. 1,
quaestiunc. 3, dictum est, uniens est unitum sicut ratione unionis
Deus est homo. Si igitur anima esset Deo unita post mortem; posset
dici, quod Deus esset anima.
4. Praeterea, ratione unionis Dei ad hominem est communicatio
idiomatum, ut dicit Damascenus. Sed animae idiomata non dicuntur de
filio Dei: non enim potest dici, quod filius Dei sit forma
corporis. Ergo non remanet post mortem anima verbo unita.
5. Praeterea, si esset verbum unitum animae et corpori, cum illa
sint ad invicem divisa, essent duae uniones verbi ad illa duo. Sed
ante mortem erat tantum una unio. Ergo aliqua unio facta est de novo
in morte Christi; quod est inconveniens.
6. Praeterea, anima et corpus separata fuerunt duo quaedam. Si
ergo verbum utrique unitum remansit, videtur quod fuerunt duo vel tria
Christus in morte: quia uniens est unitum.
1. Sed contra, major est conjunctio animae ad Deum per unionem in
persona quam quae est per fruitionem. Sed anima Deo conjuncta per
fruitionem, nunquam ab ipso separatur. Ergo multo minus conjuncta ei
per unionem in persona.
2. Praeterea, filius Dei dicitur descendisse ad Inferos. Sed hoc
non convenit sibi nisi ratione animae. Ergo filius Dei post mortem
habuit animam sibi unitam.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum ad primam quaestionem, quod corpus Christi in
morte non fuit separatum a deitate: cujus ratio ex tribus accipi
potest. Primo ex parte Dei: quia cum sit immutabilis, ei quod
perfecte sibi conjunctum est incommutabilitatem praestat, ut scilicet
immutabiliter ei adhaereat. Secundo ex parte ipsius assumpti: quia
per mortem, quam ex obedientia patris sustinuit, non debuit suam
dignitatem amittere, sed magis clarificari. Tertio ex fine
assumptionis: quia ea quae post mortem ipsius circa ipsum acta sunt,
salutaria nobis non fuissent, nisi deitas adjuncta esset.
Ad primum ergo dicendum, quod sicut supra, dist. 2, qu. 2,
art. 1, quaestiunc. 1, dictum est, anima quantum ad unibilitatem
corporis, est medium necessitatis: quia corpus non esset unibile nisi
inquantum est animatum: sed quantum ad unionem in actu, est medium
congruentiae, quo remoto, non necessario unio tollitur, ut supra,
dist. 2, dictum est; et ideo, quia separata anima a corpore, adhuc
remansit in corpore ordo ad animam, et unibile remansit et unitum.
Ad secundum dicendum, quod quamvis esset actu insensibile, tamen hoc
habebat supra alia corpora insensibilia quod inerat ei ordo ad animam
humanam.
Ad tertium dicendum, quod deitas non potest esse forma corporis. Ad
hoc autem quod corpus sit vivum, oportet quod sit aliquid vivificans
formaliter.
Ad quartum dicendum, quod corpus non est susceptivum gratiae
habitualis: quia illa ordinatur ad actus spirituales, qui non possunt
corpori communicari. Haec autem gratia est medium congruentiae ad
unionem ex parte animae. Sed gratia unionis, quae est ipsa unio
gratis facta, potest esse in corpore: quia ista gratia ordinat ad esse
in persona divina, cujus particeps est corpus, sicut et anima; ideo
etiam corpus potest remanere unitum, anima separata; in quo etiam
manet aliquis ordo ad gloriam ex eo quod fuit instrumentum animae
habentis gratiam, ut dictum est; ut sic etiam habitualis gratia
quodammodo in corpus redundet, ut supra, dist. 13, dictum est.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod propter easdem rationes anima a
verbo in morte Christi separata non fuit, et adhuc amplius, inquantum
anima immediatius et pluribus modis verbo unitur quam corpus.
Ad primum ergo dicendum, quod mors animae est secundum separationem
animae a Deo per peccatum, opposita conjunctioni quae est per
caritatem; quam mortem Christum assumere non decuit sicut nec
peccatum, ut supra, dist. 15, qu. 1, art. 1, dictum est; et
ideo haec ratio non est ad propositum: quia etiam si esset separatio
perfecta animae a verbo quantum ad conjunctionem quae est in persona,
adhuc anima non esset mortua sed viva, inquantum remaneret Deo per
caritatem conjuncta.
Ad secundum dicendum, quod filius Dei dicitur animam ponere, non
quidem a se, sed a carne, a qua in morte separata fuit.
Ad tertium dicendum, quod anima non nominat personam, sed partem
naturae; unde anima non est unita verbo sicut importans id in quo facta
est unio, sicut est de hoc nomine homo; et ideo non potest dici quod
filius Dei sit anima, sicut potest dici quod sit homo, secundum quod
est habens animam.
Ad quartum dicendum, quod sicut ea quae dicuntur de natura humana
secundum rationem naturae non possunt praedicari de filio Dei, ut quod
dicitur esse communis Christo et aliis hominibus; ita etiam ea quae
praedicantur de anima Christi inquantum est pars naturae, non possunt
dici de filio Dei, sicut quod est forma, vel aliquid hujusmodi. Ea
autem quae praedicantur de ipsa inquantum est quid subsistens, possunt
de filio Dei praedicari, sicut quod descendit ad Inferos, et alia
hujusmodi.
Ad quintum dicendum, quod, sicut supra, dist. 8, quaest. 1,
art. 5, dictum est, relationes secundum rem multiplicantur secundum
multiplicationem illorum supra quae fundantur elationes; unde contingit
quod relatio ex parte unius extremi est una, quae ex parte alterius
multiplicatur, sicut de illo qui una paternitate ad multos filios
refertur, qui ad ipsum multis filiationibus referuntur. Ita etiam est
hoc: quia ex parte ipsius filii Dei est una tantum, quamvis non sit
ex parte ipsius relatio realis, sed rationis tantum; ex parte autem
assumptorum, quae divisa sunt, sunt duae uniones in actu post mortem;
ante autem erat una in actu, et multae in potentia: unde non oportet
quod aliqua unio fiat ibi de novo, sicut nec in divisione continui fit
aliquid de novo, inquantum id quod prius erat multa potentia, unum
autem actu, fit actu plura.
Ad sextum dicendum, quod sicut humana natura non est hypostasis in
Christo, quamvis possit dici singulare et individuum, ut supra,
dist. 6, qu. 1, art. 1, dictum est; ita etiam anima et corpus
non sunt duae completae hypostases, sed unitae uni hypostasi filii
Dei; quamvis possint dici duo singularia, vel duo individua. Sed
non sequitur ex hoc quod Christus sit duo: quia neutrum illorum de
Christo praedicatur, vel de filio Dei.
|
|
