|
Quaestiuncula 1
1. Ad primum sic proceditur. Videtur quod beata virgo sanctificata
fuerit antequam conceptio carnis ejus finiretur. Sicut enim dicit
apostolus Roman. 11, 16: si radix sancta, et rami. Sed
parentes comparantur ad prolem conceptam, sicut radix ad ramos. Ergo
sanctificatis parentibus virginis sanctificatio ad ipsam pervenisset.
Sed si in parentibus sanctificata esset, sanctificatio conceptionem
ejus praecessisset. Cum ergo credendum sit ei collatum esse quidquid
conferri potuit, videtur quod ante conceptionem sanctificata sit.
2. Praeterea, bonum est efficacius ad agendum quam malum, cum malum
non agat nisi in virtute boni, ut dicit Dionysius. Sed per peccatum
primi parentis infectio originalis peccati in omnes homines pertransit.
Ergo multo fortius per sanctificationem parentum beata virgo
sanctificari potuit; et sic idem quod prius.
3. Praeterea, id quod est meritorium, gratiae sanctificationi non
repugnat. Sed actus matrimonialis meritorius esse potest. Ergo in
ipso concubitu matrimoniali parentum beatae virginis ipsa sanctificari
potuit.
1. Sed contra, quod non est, non potest sanctificari. Sed beata
virgo non fuit antequam conciperetur in utero matris suae. Ergo non
potuit ante conceptionem sanctificari.
2. Praeterea, unigenito Dei filio singularis conceptio et partus
debebatur. Sed Christi conceptio ex virgine matre fuit sine
commixtione viri. Ergo non decuit ut mater ejus conciperetur nisi per
sexuum commixtionem. Sed post statum naturae corruptae non potuit esse
commixtio sexuum sine libidine. Cum ergo libido illa quae est filia
peccati, ex peccato primorum parentum proveniens, sit causa originalis
peccati in prole, ut Augustinus dicit, videtur quod non potuit beata
virgo sanctificari nisi post conceptionem.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod ante animationem sanctificata fuerit.
Ambrosius enim dicit Lucae 1 de Joanne Baptista: nondum illi
inerat spiritus vitae, et jam inerat spiritus gratiae. Sed spiritus
vitae anima est. Ergo in Joanne Baptista gratia animam praevenit.
Sed quod Joanni Baptistae concessum est, dubitari non debet beatae
virgini concessum esse. Ergo et ipsa ante animationem sanctificata
fuit.
2. Praeterea, Hierem. 1, 5, dicitur: ante quam te formarem in
utero, novi te: nec loquitur ibi de notitia qua bonos et malos
cognoscit: quia per hoc nulla praerogativa ostenderetur ipsius
Hieremiae, ad quem dicta verba proferuntur. Ergo oportet intelligi
de notitia approbationis. Sed haec notitia est solum bonorum et
habentium gratiam. Ergo Hieremias antequam formaretur, gratiam
habuit: ergo et antequam animaretur: quia anima non infunditur nisi
formato puerperio. Ergo multo amplius ante animationem beata virgo
sanctificata fuit.
3. Praeterea, Anselmus in libro de conceptu virginali dicit:
decebat ut illius hominis conceptio de matre purissima fieret, quae ea
puritate niteret qua major sub Deo nequit intelligi. Sed major
puritas fuisset in ea, si anima ejus nunquam infectionem peccati
originalis habuisset, quam si ad aliquod tempus habuerit et postmodum
mundata fuerit. Ergo anima illa nunquam originali peccato infecta
fuit. Aut igitur caro sanctificata fuit ante animationem; vel saltem
in ipso instanti infusionis anima gratiam suscepit per quam immunis a
peccato originali esset.
1. Sed contra, in partibus hominis est talis ordo quod anima est
Deo propinquior quam corpus. Sed virtus alicujus agentis prius
pervenit ad ea quae sunt sibi propinquiora, et per ea ad magis
distantia. Ergo gratia sanctificationis a Deo venit ad corpus per
animam: ergo antequam animaretur sanctificari non potuit.
2. Praeterea, contraria nata sunt fieri circa idem. Sed gratia
sanctificationis praecipue originali peccato opponitur. Cum ergo ante
animationem in prole peccatum originale esse non possit, quia proprium
subjectum culpae est anima rationalis, videtur quod ante animationem
beata virgo sanctificata non fuerit.
Quaestiuncula 3
1. Ulterius. Videtur, quod nec etiam ante nativitatem ex utero.
Sicut enim dicit Augustinus ad Dardanum, sanctificatio qua singuli
efficimur templum Dei, non nisi renatorum est. Nemo autem renascitur
nisi prius nascatur. Ergo nullus habet gratiam antequam nascatur.
Sed sanctificatio est effectus gratiae. Ergo beata virgo in utero
matris sanctificata non fuit.
2. Si dicatur quod est duplex nativitas, scilicet nativitas in
utero, quae conceptio dicitur, et nativitas ex utero, quae communiter
nativitas nominatur, et beatae virginis regenerationem sanctificationis
praecessit nativitas in utero, sed non nativitas ex utero: contra.
Dominus Joan. 3, 7, generationem spiritualem, quae est ex aqua
et spiritu, vocat secundam, dicens: oportet vos nasci denuo. Sed si
duae nativitates carnales praecessissent, spiritualis non diceretur
secunda, sed tertia. Ergo non est duplex nativitas, ut dictum est.
3. Praeterea, beatus Hieronymus dicit: non mihi credas si tibi
aliquid dixero quod ex veteri vel novo testamento haberi non possit.
Sed de sanctificatione beatae virginis in utero nihil dicitur in veteri
vel novo testamento. Ergo non est credendum eam in utero sanctificatam
fuisse.
1. Sed contra, Ecclesia non solemnizat nisi pro aliquo sancto.
Solemnizat autem nativitatem beatae virginis. Ergo beata virgo sancta
nata fuit. Ergo antequam ex utero nasceretur, sanctificata fuit.
2. Praeterea, Lucae 1, 15, de Joanne Baptista dicitur:
spiritu sancto replebitur adhuc ex utero matris suae. Sed plus gratiae
collatum est beatae virgini quam alicui sanctorum, ut in littera ex
verbis Augustini dicitur. Ergo beata virgo adhuc in utero matris
spiritu sancto repleta fuit: ergo et sanctificata.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum, quod, sicut dicit Dionysius, sanctitas est ab
omni immunditia libera et perfecta et immaculata munditia; unde cum
sanctificari sit sanctum fieri, oportet quod sanctificatio emundationem
ab immunditia spirituali ponat, prout nunc de sanctificatione
loquimur. Emundatio autem a spirituali macula, scilicet culpa, sine
gratia esse non potest, sicut et tenebra non nisi per lucem fugatur;
unde sanctificatio tantum ad eos pertinet qui gratiae capaces sunt: et
quia proprium subjectum gratiae est rationalis natura; ideo ante
infusionem animae rationalis beata virgo sanctificari non potuit et
cetera. Ad primam ergo quaestionem dicendum, quod nullo modo in
parentibus sanctificari potuit, neque etiam in ipso actu conceptionis
ejus. Conditio enim specialis personalis a parentibus in prolem non
transit, nisi sit ad naturam corporalem pertinens; ut grammatica
patris in filium non transit, quia perfectio personalis est. Unde et
sanctificatio parentum in beatam virginem transfundi non potuit, nisi
curatum esset in eis non solum id quod personae est, sed etiam id quod
est naturae inquantum hujusmodi: quod quidem Deus facere potuit, sed
non decuit. Perfecta enim naturae curatio ad perfectionem gloriae
pertinet; et ideo sic in statu viae parentes ejus curati non fuerunt ut
prolem suam sine originali peccato concipere possent; et ideo beata
virgo in peccato originali fuit concepta, propter quod b. Bernardus
ad Lugdunenses scribit conceptionem illius celebrandam non esse,
quamvis in quibusdam Ecclesiis ex devotione celebretur, non
considerando conceptionem, sed potius sanctificationem: quae quando
determinate fuerit, incertum est.
Ad primum ergo dicendum, quod si radix est sancta, secundum id quod
est radix, et rami sunt sancti: quia non potest arbor bona fructus
malos facere, Matth. 7, 18; unde apostolus vult ibi probare quod
si antiqui patres sancti fuerunt per fidem et spem, populus ex eis
secundum carnem descendens, sanctus erit, quando corda filiorum
convertentur ad patres. Parentes autem beatae virginis radix ejus
fuerunt per actum naturae propagationi deservientem. Unde nisi natura
in eis sanctificata fuisset, non potuit ex eis sancta proles concipi,
sed vitiata propter vitium naturae in eis remanens. Non autem fuit in
eis natura sanctificata.
Ad secundum dicendum, quod gratia sanctificans non omnino directe
opponitur peccato originali, sed solum prout peccatum originale
personam inficit: est enim gratia perfectio personalis; peccatum vero
originale directe est vitium naturae; et ideo non oportet quod gratia
sanctificans a parentibus traducatur, si peccatum originale
traducatur; sicut et originalis justitia, cui directe opponitur,
traducta fuisset.
Ad tertium dicendum, quod concubitus quo beata virgo concepta fuit,
meritorius creditur, non per gratiam omnino purgantem naturam, sed per
gratiam perficientem personas parentum; et ideo non oportuit quod in
prole concepta, statim sanctitas esset, non propter repugnantiam actus
matrimonii ad sanctitatem, sed propter repugnantiam vitii naturae
nondum curati.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem dicendum, quod sanctificatio beatae virginis
non potuit esse decenter ante infusionem animae, quia gratiae capax
nondum erat, sed nec etiam in ipso instanti infusionis, ut scilicet
per gratiam tunc sibi infusam conservaretur, ne culpam originalem
incurreret. Christus enim hoc singulariter in humano genere habet ut
redemptione non egeat, quia caput nostrum est, sed omnibus convenit
redimi per ipsum. Hoc autem esse non posset, si alia anima
inveniretur quae nunquam originali macula fuisset infecta; et ideo nec
beatae virgini, nec alicui praeter Christum hoc concessum est.
Ad primum ergo dicendum, quod haec verba de Joanne Baptista dicuntur
pro tempore illo quando ad ingressum matris Dei exultavit in utero,
quod fuit in sexto mense a conceptione ejus, ut verba Angeli
ostendunt, Luc. 1; unde constat quod tunc animam rationalem
habebat; et ideo vel per spiritum vitae non intelligitur anima
rationalis, sed respiratio exterioris aeris; vel dicitur spiritus
vitae si de anima intelligitur, nondum inesse, quia nondum
manifestabatur, per modum quo dicuntur res fieri quando innotescunt.
Ad secundum dicendum, quod loquitur de notitia approbationis, quae
quamvis sit tantum habentium gratiam, non tamen est eorum solum quando
gratiam habent, sed ab aeterno; unde talis notitia potuit esse
Hieremiae ante ejus formationem: non tamen sanctificatio; quae tamen
esse potuit ante egressionem ex utero; et ideo tempus notitiae et
sanctificationis distinguit dominus dicens: priusquam te formarem in
utero, novi te; et antequam exires de ventre, sanctificavi te.
Ad tertium dicendum, quod haec puritas soli homini Deo debebatur, ut
ipse quasi unicus redemptor humani generis nulla peccati servitute
teneretur, cui competebat omnes a peccato redimere; unde non hanc
puritatem, sed sub hac maximam virgo mater ejus habere debuit.
Quaestiuncula 3
Ad tertiam quaestionem dicendum, quod beata virgo ante nativitatem ex
utero sanctificata fuit, quod colligi potest ex hoc quod ipsa super
omnes alios sanctos a peccato purior fuit, ut ex hac littera habetur,
veluti divinae sapientiae mater electa, in quam nihil coinquinatum
incurrit, ut dicitur Sap. 7. Unde cum haec puritas in quibusdam
fuisse inveniatur ut ante nativitatem ex utero a peccato mundarentur,
sicut de Joanne Baptista, de quo legitur Luc. 1, 15: spiritu
sancto replebitur adhuc ex utero matris suae; et de Hieremia, de quo
dicitur Hierem. 1, 5: priusquam exires de ventre, sanctificavi
te; non est dubitandum hoc multo excellentius matri Dei collatum
fuisse.
Ad primum ergo dicendum, quod verbum Augustini intelligendum est de
regeneratione quae fit per legem communem, quod notatur in hoc quod
dicit: qua singuli efficimur templum Dei; haec enim sanctificatio fit
per sacramenta, quae per ministros Ecclesiae dispensantur, quorum
operationi qui in maternis uteris sunt, subjacere non possunt. Sed
Deus sacramentis gratiam non alligavit; unde praeter hunc modum in
maternis uteris aliquos quodam privilegio sanctificat.
Ad secundum dicendum, quod si regeneratio quae est per legem
communem, sumatur, oportet verbum domini quod dicitur Joannis 3,
5: nisi quis renatus fuerit, intelligi de nativitate ex utero quae
simpliciter nativitas dicitur, et hoc ipse textus sonare videtur, cum
dicitur: ex aqua et spiritu. Si autem sumatur pro quacumque
regeneratione gratiae, sic oportet intelligi de nativitate in utero.
Non tamen oportet quod regeneratio spiritualis quae est per
sacramenta, secunda dici non possit, quia illae duae in uno
conveniunt, secundum quod contra tertiam dividuntur: utraque enim
illarum naturalis est, haec vero spiritualis.
Ad tertium dicendum, quod quamvis sanctificatio beatae virginis in
utero expresse in Scriptura veteris et novi testamenti non legatur;
tamen pro certo haberi potest ex his quae ibi leguntur. Si enim
Joannes et Hieremias, qui Christum praenuntiaverunt, sanctificati
sunt, multo magis virgo quae Christum genuit.
|
|
