|
Quaestiuncula 1
1. Ad secundum sic proceditur. Videtur, quod Annuntiatio per
Angelum fieri non debuit. Missio enim qua filius mittitur ut sit
homo, est excellentior ea qua mittitur ut sit cum homine, ex parte
effectus. Sed missio qua mittitur in mentem ut sit cum homine, non
completur mediante Angelo, qui menti non illabitur, ut in 2 Lib.,
dist. 11, art. 4, dictum est. Ergo nec quando missus est ut
esset homo, oportuit per Annuntiationem Angeli fieri.
2. Praeterea, superior non instruitur per inferiorem. Sed beata
virgo fuit Angelis superior quia Deo acceptior. Ergo non debuit sibi
per Angelum Christi conceptio nuntiari.
3. Praeterea, ordo reparationis debet respondere ordini primae
conditionis. Sed in prima conditione praeceptum divinum ad mulierem
per virum venit. Ergo et per aliquem virum prophetam annuntiari debuit
virgini conceptio filii.
1. Sed contra est quod dicitur in littera: missus est Gabriel
Angelus.
2. Praeterea, ut probat Dionysius, Angeli sunt medii inter Deum
et nos. Sed ab uno extremo in aliud devenitur per medium. Ergo ea
quae beatae virgini divinitus nuntianda erant, per Angelum nuntiari
decuit.
Quaestiuncula 2
1. Ulterius. Videtur quod Angelus nuntians fuerit de supremis
ordinibus. Dicit enim Gregorius in Homil. de centum ovibus.
Summum nuntium mitti decuit, qui summum omnium nuntiaret. Sed illi
qui sunt in ordine Seraphim, sunt summi inter Angelos. Ideo per
aliquem eorum Annuntiatio facta est.
2. Praeterea, Hieronymus dicit, quod ista est quaestio inferiorum
Angelorum mysterium incarnationis non plene cognoscentium, quae
ponitur Isai. 63, 1: quis est iste qui venit de Edom? Sed non
potuit nuntiari mysterium incarnationis nisi per illos quibus plene
revelatum est. Ergo Annuntiatio per aliquem de supremis Angelis
facta est.
1. Sed contra est quod Ecclesia cantat: Gabrielem Archangelus
scimus divinitus te esse affatum. Ordo autem Archangelorum est
penultimus caelestis hierarchiae, ut patet ex Gregorio, et ex
Dionysio. Ergo Angelus nuntians non fuit de supremis ordinibus.
Quaestiuncula 1
Respondeo dicendum, ad primum quaesitum, quod Annuntiatio per
Angelum facta est: cujus ratio multipliciter accipi potest. Primo,
quia ut dicit Hieronymus, Angelis est cognata virginitas; unde
decuit ut ad virginem nuntiandam Angelus mitteretur. Secundo, quia
perditio humana initium sumpsit ex hoc quod Diabolus mulierem allocutus
est; unde dicit Beda: congruum apparet ad humanae naturae
reparationis exordium ut Angelus virginem alloqueretur. Tertio, quia
ille annuntiabatur qui est rex hominum et Angelorum; et ejus nativitas
sicut in salutem hominum fuit, ita et in reparationem ruinae
angelicae; et ideo decuit ut tam homines quam Angeli huic mysterio
ministerium exhiberent.
Ad primum ergo dicendum, quod quamvis quando filius in mentem
mittitur, Angelus in mentem non illabatur; tamen filio venienti
obsequitur praeparans mentem purgando, illuminando, et perficiendo ad
divinae sapientiae susceptionem. Ita etiam et quando filius in carnem
missus est, Angelus non venit ut carnem assumeret, sed ut virginem
instrueret, de qua caro assumenda erat.
Ad secundum dicendum, quod quamvis beata virgo superior Angelis
fuerit secundum acceptionem divinae praedestinationis, tamen eis
inferior erat quantum ad statum: quia ipsa in statu viae erat, Angeli
autem in statu patriae. Unde non est inconveniens quod Angelus
virginem instrueret.
Ad tertium dicendum, quod in prima conditione mulier prima non accepit
divinum praeceptum nisi per illum virum qui erat principium totius
carnalis generationis; unde hoc solum debetur homini Christo, qui est
spiritualis regenerationis principium, ut matrem doceat ex qua vita
spiritualis in omnes quodammodo processit.
Quaestiuncula 2
Ad secundam quaestionem ergo dicendum est quod Angelus nuntians non
fuit de suprema nec de media hierarchia, sed de infima; nec de primo
ordine ejusdem hierarchiae, sed de medio, qui est ordo
Archangelorum. Cujus ratio multiplex patet: primo, quia cum
Christus nasceretur, ut inordinationem quae in Angelis acciderat
repararet, decuit ut in sua conceptione ordo ille caelestis hierarchiae
maxime servaretur, ut scilicet supremi Angeli mediantibus infimis
homines illuminarent. Secundo, ut tantum mysterium incarnationis
conveniens esset. Cum enim inferiores Angeli agant secundum id quod a
superioribus recipiunt, et non e converso, dum inferiores Angeli
nuntiant, Annuntiatio per superiores ad inferiores expletur: quod non
esset, si superiores immediate annuntiarent. Tertio, quia sic
salvatur proprietas ordinum, sicut in 2, dist. 9, art. 3 et 4
et 7, dictum est. Infima enim hierarchia officium habet dirigendi
homines secundum quamdam limitationem; vel unius provinciae sicut ordo
principatuum; vel unius hominis, sicut ordines Angelorum et
Archangelorum: sed differunt: quia ad Angelos pertinet dirigere in
actibus alicujus hominis qui ad ipsum tantum pertinent; unde dicuntur
minima nuntiare: ad Archangelos vero pertinet dirigere in actibus
alicujus hominis, qui tamen in totam multitudinem redundant; unde et
medii sunt inter principatus et Angelos; quod et eorum nomen
ostendit; dicuntur enim Archangeli, quasi principes Angeli. Quia
ergo consensus beatae virginis, qui per Annuntiationem requirebatur,
actus singularis personae erat in multitudinis salutem redundans, immo
totius humani generis, Angelus nuntians de ordine Archangelorum esse
debuit, et inter eos summus.
Ad primum ergo contra hoc objectum dicendum, quod Gregorius non
intelligit summum simpliciter, sed summum inter Angelos, secundum
quod quilibet Archangelus summus nuntius dici potest: quod patet ex
hoc quod praemittit: Archangeli dicuntur quasi summi nuntii.
Ad secundum dicendum, quod Angeli inferiores non penitus mysterium
incarnationis ignoraverunt; sed quia non totam profunditatem consilii
divini super salutem humani generis capere poterant, inquirebant
plenius edoceri, et de hoc in 2 Lib., dist. 11, plenius dictum
est.
|
|
