CAPÍTULO VI. OS PROGRAMAS DE ENSINO E A CONSCIÊNCIA PEDAGÓGICA DA PRIMEIRA IDADE MÉDIA.

Alcuinus - "Carmina," in Poetae Latini Aevi Carolini. Recensuit Ernestus Duemmler. Tomus I (Monumenta Germaniae Historica). Berlin, Weidmann, 1964, 652 págs.

Anselmus, Sanctus - Opera Omnia. Ad fidem codicum recensuit Franciscus Salesius Schmitt, Monachus Grissoviesis, O.S.B. Edinburgo, Thomas Nelson and Sons, 1946, 5 vol.

Opera - Migne Patrologia Latina 158-159.

Auerbach, Erich - Lenguaje Literario y Público en la baja latinidad y en la Edad Media. Barcelona Editorial Seix Barral, S.A. (Biblioteca Breve), 1969, 336 págs.

Beda, São - Bedae Opera Pars II, 3 (Corpus Christianorum, Series Latina, 120). In Lucae Evangelium Expositio. Cura et studio D. Hurst O.S.B. Turnholti, Typographi Brepols Editores Pontificii, 1960 págs.

Bréhier, Louis - "Notes sur l'Histoire de l'Enseignement Supérier à Constantinople", in Bizantion, tome III (1926), págs. 73-94; tome IV (19271928), págs. 13-28.

Brickner, A. - "Book, The Medieval", in New Catholic Encyclopedia, vol 2, págs. 684 a 689.

Chenu, O.P., M.-D. - La Théologie au Douzième Siècle. Paris, Librarie Philosophique J. Vrin, 1957, 413 págs.

- L'Éveil de la Conscience dans la Civilisation Médiévale

(Conférence Albert-Le-Grand 1968). Montréal, Inst. d'Études Médiévales. Paris, Librairie J. Vrin, 1969, 80 págs.

Conrad D'Hirsau e Bernard D'Utrecht - Accessus ad Auctores et Dialogus super Auctores. Édition critique entièrement revue et augmentée par R.B.C. Huygens. Leiden, E.J. Brill, 1970, 136 págs.

Curtius, Ernest Robert - Literatura Européia e a Idade Média Latina. Tradução do original alemão por Teodoro Cabral, com a colaboração de Paulo Rónai. Rio de Janeiro, MEC, Instituto Nacional do Livro, 1957, 67 págs.

Dhuoda - Manuel pour mon fils. (Sources Chrétiennes, N.O 225.) Introduction, texte critique, notes par Pierre Riché. Traduction par Bernard de Vregille et Claude Mondésert, s.j. Paris, Les Éditions du Cerf, 1975, 394 págs.

Dõlger, F. - "Byzantine Literature", in The Cambridge Medieval History, volume IV, Part II, chapter XXVII, págs. 207-263.

Durkheim, Émile - L'Evolution Pédagogique en France. Deuxième Édition. Paris, Presses Universitaire de France, 1969, 403 págs.

Ermold Le Noir - Poème sur Louis le Pieux et Épitres au roi Pepin. Édités et traduits par Edmond Faral. Paris, Société d'Édition "Les Belles Lettres". 1932, 267 págs.

Eby, Frederick and Arrowood, Charles Flinn - The History and Philosophy of Education Ancient and Medieval. Eleventh Printing. Englewood Cliffs, N. J., Prentice - Hall, Inc., 1960, 966 págs.

Fontaine, Jacques - Isidore de Séville et la Culture Classique dans l'Espagne Wisigothique. Paris, Études Augustiniennes, 1959, 2 vol.

Galino, Maria Angeles - Historia de la Educación. I, Edades Antigua y Media. Madrid (Biblioteca Hispanica de Filosofia), Editorial Gredos, 1960, 596 págs.

Ghellinck S.J., J. De - L'Essor de la Littérature Latine au XIIe Siècle, 2e édition (Museum Lessianum-Section Historique, N. 4-5). Paris, Desclée De Brouwer, 1954, 584 págs.

Gilson, Étienne - L'Esprit de la Philosophie Médiévale. Deuxième édition Revue. Paris, Librairie Philosophique J. Vrin, 1948, 446 págs.

- La Philosophie au Moyen Âge. Des origines patristiques à la fin du XIVe siècle. Deuxième édition revue et augmentée. Paris, Payot, 1947, 782 págs.

- Reason and Revelation in the Middle Ages. New York, Charles Scribner's Sons, 1938, 114 págs.

Godet P. - "Boèce", in Vacant-Mangenot, Dictionnaire de Théologie Catholique, t. II, cl. 918-922.

Guiraud, Jean - Historie Partiale. Historie Vraie. Paris, Gabriel Beauchesne et Cie., Éditeurs, 1911-1923, 4 vol.

Hadas, Moses - Ancilla to classical reading. New York, Morningside Heights, Columbia University Press, 1961 (Columbia Paperback Edition), 397 págs.

Hauck, Dr. Albert - Kirchengeschichte Deutschlands. Zweite Auflage. Leipzig, J.C. Hinrichs'sche Buchhandlung, 1900, 5 vol.

Hernandez, Miguel Cruz - Historia de la Filosofia Española - Filosofia Hispano Mutulmana. Madrid, Associación Española para el progreso de das Ciencias, 19.57, 2 vol.

Hugo de São Vítor - The Didascalicum of Hugh of St. Victor. A medieval guide to the Arts. Translated from the Latin with an introduction and notes by Jerome Taylor. New York and London, Columbia University Press, 1961, 254 págs.

Isaac, O.P. - Le Peri Hermeneias en Occident de Boèce d Saint Thomas. Histoire Littéraire d'un Traité d'Aristote. Paris, Librairie Philosophique J. Vrin, 1953, 192 págs.

John of Salisbury - The Metalogicon of John of Salisbury. A Twelfth Century defense of the verbal and logical arts of the Trivium. Translated with an introduction and notes by Daniel D. McGarry. Berkeley and Los Angeles, University of California Press, 1962, 305 págs.

Koch, Joseph - Artes Liberales von der antiken Bildung zur Wissenschaft des Mittelalters. Leiden-Köln, E.J. Brill, 1959, 155 págs.

Langosch, Karl - Profile des Lateinischen Mittelalters. Geschichtliche Bilder aus dem europäischen Geistesleben. Darmstadt, Wissenschaftliche Buchgesellschaft, 1967, 327 págs.

Leach, A.F. - The Schools of Medieval England. Reprinted. New York, Barnes and Noble, Inc. - London, Methuen and Co. Ltd., 1969, 349 págs.

Lexikon für Theologie und Kirche - Zweite, neubearbeitete Auflage des kirchlichen Handlexikons. Freiburg im Breisgau, Herder und Co. G.M.B.H. Verlagsbuchhandlung, 1930-1938, 10 vol.

Loup de Ferrières - Correspondence (Les Classiques de l'Historie de France). Éditée et traduite par Léon Levillain. Tome I, 1927, Paris, Librairie Ancienne Honoré Champion, Éditeur - Tome II, 1935, Paris, Société d'Édition "Les Belles Lettres".

Maître, Léon - Les Écoles Épiscopales et Monastiques en Occident avant les Universités (768-1180). Deuxième Édition refondue. Ligugé, Abbaye Saint-Martin (Vienne) - Paris, A. Picard et Fils, Éditeurs, 226 págs.

Marrou, Henri Irénée - "Culture, Civilisation, Décadence", in Revue de Synthèse Historique VIII, Février 1938. Paris, Éditions Albin Michel, 1938, págs. 133-160.

Martianus Capella - De Nuptiis Philologiae et Mercurii Libri IX. Edidit Adolfus Dick. Addenda adiecit Jean Préaux. Editio stereotypa correctior editionis anni MCMXXV. Stutgard, Teubner, 1969, 570 págs.

Martin, R. M. - "Arts Libéraux" (Sept), in Dictionnaire d'Histoire et de Géographie Ecclésiastiques, tome quatrième. Paris, Librairie Letouzey et Ané, 1930, cl. 827-843.

Mattoso, Frei José - A Cultura Monástica em Portugal (711-1200). Arquivos de História da Cultura Portuguesa, vol. III, n. 2. Lisboa, 1969, 35 págs.

McKeon, Richard - "Rhetoric in the Middle Ages", in Speculum, A Journal of Mediaeval Studies, vol. XVII, January, 1942, Nº 1, págs. 1-32.

Messer, August - Geschichte der Pädagogik. Zweite, durchgesehene Auflage. Breslau, Ferdinand Hirt, 1931, 3 vol.

Mullahy, C.S.C., Bernard I. - "The Nature of the Liberal Arts", in The New Scholasticism, vol. 23, Nº 4, october, 1949, págs. 361-373.

Nunes, Ruy Afonso da Costa - Gênese, Significado e Ensino da Filosofia no Século XII. São Paulo Editora da Universidade de São Paulo e Editorial Grijalbo Ltda., 1974, 377 págs.

- História da Educação na Antigüidade Cristã: O pensamento educacional dos mestres e escritores cristãos no fim do mundo antigo. São Paulo, Editora Pedagógica e Universitária e Editora da Universidade de São Paulo, 1978, 246 págs.

- "As Artes Liberais na Idade Média" in Revista de História, Ano XXVI, volume LI, N. 101, janeiro-março, Brasil, 1975, págs. 3-23.

Paulus Warnefridus Diaconus - "Commentarium in Regulam S.P.N. Benedicti", in Bibliotheca Casinensis seu Codicum Manuscriptorum, cura et studio Ordinis S. Benedicti. Abbatiae Montis Casini (4 vol.), Ex Typographia Casinense, 1880, Tomus Quartus.

Pseudo-Cato - Disticha Catonis. Recensuit et apparatu critico instruxit Marcus Boas. Opus post Marci Boas mortem edendum curavit Henricus Johannes Botschuyver. Amsterdã, North-Holland Publishing Company, 1952, 303 págs.

Rabanus Maurus - De Institutione Clericorum Libri Tres. Textum recensuit, adnotationibus criticis et exegeticis illustravit, introductionem atque indicem addidit Dr. Aloisius Knoepfler. München, Sumptibus Librariae Lentnerianae Monachii, 1900, 300 págs.

Rajna, Pio - "Le denominazioni 'Trivium' e 'Quadrivium' "(con un singolare accessorio), in SM (Studi Medievali), 1928, T. I, págs. 4-36.

Riboulet, L. - L'Eglise et l'Éducation de l'Ère Chrétienne au IVe Siècle. Avignon, Librairie Aubanel Aîné, Éditeur, 1946, 318 págs.

Riché, Pierre - Education et Culture dans l'Occident Barbare. VIe-VIIIe siècles (Patristica Sorbonnensia, 4). Paris, Éditions du Seuil, 1962, 572 págs. Riché, Pierre - De l'éducation antique de l'éducation chevaleresque (Questiona d'histoire, 3). Paris, Flammarion, 1968, 124 págs.

- "Les bibliothèques de trois aristocrates laïcs carolingiens", in Le Moyen Âge (Revue d'Histoire et de Philologie), tome LXIX (4e Série - Tome XVIII), Volume Jubilaire 1888-1963.

- "Recherches sur l'instruction des laïcs du IXe siècle", in Cahiers de Civilisation Médiévale, Xe-XIIe Siècles, Ve Année, Nº 2. Avril-Juin, 1962, Université de Poitiers, págs. 175-182.

Salvioli, G. - L'istruzione pubblica in Italia nei secoli VIII, IX e X. Firenze, Tip. Carnesecchi e Figli, 1898, 130 págs.

Schnürer, Gustave - L'Église et la Civilisation au Moyen Âge. Traduction française de G. Castella. Paris, Payot, 1935, 2 vol.

Schoelen, Dr. E. e Haerten, Dr. W. - Pädagogisches Gedankehgut des christlichen Mittelalters. Paderborn, Verlag Ferdinand Schijningh, 1956, 160 págs.

Serrão, Joel - Dicionário de História de Portugal. Porto, Livraria Figueirinhas, 1971, 4 vol.

Smalley, Beryl - The Study of the Bible in the Middle Ages. Notre Dame, Indiana, University of Notre Dame Press, 1964, 406 págs. Sutcliffe - "Some Footnotes to the Fathers", in Biblica, vol. 6 (1925), págs. 205-210.

Thompson, James Westfall - The Literacy of the Laity in the Middle Ages. New York, Burt Franklin, 1863, 197 págs.

Thomson, R.M. - "The Library of Bury St. Edmunds Abbey in the eleventh and twelfth Centuries", in Speculum, vol. 47, October, 1972, Nº 4, págs. 617-645.

Vários - Arts Libéraux et Philosophie au Moyen Âge. Montréal, Institut d'Études Médiévales - Paris, Librairie Philosophique J. Vrin, 1969, 1.249 págs. (Actes du Quatrième Congrès International de Philosophie Mêdiévale.) Université de Montréal, Canada. 27 Août - 2 Septembre 212 págs.

Vossen, Peter - Der Libellus Scolasticus des Walter von Speyer. Ein Schulbericht sus dem Jahre 984. Berlin, Walther de Gruytes und Co., 1962, 212 págs.

Vyver, A. Van de - "Les Étapes du Développement Philosophique du Haut Moyen Âge", in Revue Belge de Philologie et d'Histoire, tome VIII, Bruxelles, 1929, págs. 425-452.

Willmann, Otto - "Arts, The Seven", in The Catholic Encyclopedia (1907), Volume I, págs. 760-765.

- Didaktik als Bildungslehre. Freiburg. Basel. Wien, 1967, 677 págs.