|
[286] "Erst die Genossenschaften drückten diesen
Schulen eia bleibendes Siegel auf, sie sind eia
wesentlicher Factor im Entwicklungsgange dieser zwei
Schulen". Heinrich Denifle, Die Entstehung der
Universitäten des Mittelalters bis 1400, pág.
63.
[287] De Ghellinck S.J., Le Mouvement
Théologique du XIIe Siècle, pág. 6.
[288] Charles Homer Haskins, The Rise of
Universities, pág. 6. "Thus it follows that there
is no contemporary document from which we can learn
anything about the organization of the Salerno school in
twelfth century. There is no evidence of the existence of
a Collegium of physicians or of a head of such a
Collegium, or even of a head of the medicai school.
There are no privileges or statutes going back to that
period, and the belated development of corporative
associations in the Norman and Neapolitan kingdom even
excludes the existence of such a Collegium for that early
period. There is no evidence for any academic degrees in
medicine formally granted at Salerno in the twelfth
century. No diplomas have been preserved." Paul Oskar
Kristeller, "The School of Salerno. Its
Development and its Contribution to the History of
Learning", in Bulletin of History of Medicine, vol.
XVII, pág. 168.
[289] "Irnerio è l'uomo immortale che ravviva,
rappresenta e porta alfa luce di tutti (quasi lampada
perenne) il diritto romano risorto dalle ceneri. Il
diritto non era mai scomparso, è ammesso da tutti; ma
occorreva chi lo facesse brillare tra la penombra; questi
fu Irnerio." Sorbelli, Storia dell'Università di
Bologna, págs. 35-36.
[290] J. De Ghellinck S.J., Le Mouvement
Théologique du XIIe Siècle, pág. 456.
[291] Habita, ou de modo mais completo Authentica
habita, é a expressão inicial do documento que se pode
ler em Georg Kaufmann, Geschichte der deutschen
Universitäten, t. I, pág. 165, nota 2.
[292] "It possesses for Oxford constitutional history
something more than the importance which the charter of
Philip Augustus possesses for that of Paris."
Rashdall, The Universities of Europe in the Middle
Ages, vol. III, pág. 35.
[293] "La création de l'Université est la
conséquence directe du traité de Paris d'avril
1229, imposé par l'Eglise et la royauté à
Raimond VII. C'est une initiative du légat, le
cardinal Romain de Saint Ange, dans un but três
précis. Considérant l'état précaire de la foi
catholique dans le pays, il décida de créer à Toulouse
un centre d'études un studium. Comme l'a écrit,
il y a déjà longtemps, notre maître. C. G.
l'icavel: il s'agissait avant tout d'extirper ler
restes de l'albigéisme et d'instáurer pour l'avenir
la saine doctrine orthodoxe. Dans le nouveau centre
d'études ainsi institué devaient enseigner, aux frais
de Raimond VII, quatorze professeurs. Yves Dossat,
"L'Université de Toulouse, Raimond VII les
Capitouls et le Roi" in Les Universités du Languedoc
au XIIIe Siècle (Cahiers de Fanjeaux, 5), pág.
58.
[294] A. Moreira de Sá Chartularium Universitatis
Portugalensis (1288-1537), vol. I, págs.
II-12.
[295] Ib., pág. 15.
[296] "O estudo geral dionisiano aparece-nos, pois,
organizado como uma daquelas universidades de tipo
estudantil, de que o modelo perfeito foi a de Bolonha,
em que os escolares são o elemento preponderante, e não
os mestres como nas de feição parisiense... A
influência exercida pela alma mater bolonhesa na
organização da nossa escola explica-se, em parte, pela
importância que entre nós tiveram os juristas formados no
famoso estudo geral italiano e, em parte, como um reflexo
das universidades peninsulares." Mário Brandão e M.
Lopes d'Almeida, A Universidade de Coimbra, págs.
56-57. Aliás, Rashdall observa quanto à
universidade de Salamanca: "We have already seen that
constitution approximates to the Bologna rather than to
the Parisian model" e, referindo-se aos estatutos da
universidade de Lérida: "They are the earliest
detailed code of statutes for a studentuniversity which has
come down to us: and, allowance being made for
constitutional changes adopted to suit the peculiar
circumstances of Lérida, they reveal to us the whole
organization and educacional system of the University of
Bologna on which they are undoubtedly modelled, at a
period considerably before the date of the earliest
Bologna code now extant." Rashdall, The Universities
of Europa in the Middle Ages, vol. II, págs. 83
e 93.
[297] Rashdall, Ib., vol. I, pág. 149.
[298] "Ad rectoratus officium eligatur scolaris
universitatis nostrae, que veta et moribus gravibus et
honestes, maiores discretionis, quietos et iustus et pro
bono communi universitatis magis comendandus existat, et
vicesimum quintum annum suae aetatis actingerit... Item
eligatur qui sit scolaris clericus non coniugatus et
habitum defferens clericalem, et que nullius religionis
professos existat " Heinrich Denifle, "Die Statuten
der Juristen-Universität Bologna", in Archiv für
Literatur - und Kirchengeschichte des Mittelalters,
vol. III, págs. 256-257.
[299] "...le spese (o imposto o facoltative) per il
decoro, la dignità, le offerte, trattamenti, erano
tali e tante che, se nos prestavasi uno molto ricco,
difficilmente trovavas! chi accettava la carica di
rettore: ci vollero perfino delle leggi constrittive per
l'accettazione." Sorbelli, Storia dell'Università
di Bologna, vol. I, pág. 165.
Segundo os
Estatutos de 1317-1347, o reitor no fim do
mandato devia responder pelo saldo em caixa da universidade
e devia permanecer durante um mês em Bolonha para
responder a eventuais acusações. Denifle, Archiv,
ib., pág. 263.
[300] Denifle-Chatelain, Chartularium Universitatis
Parisienses,. t. I, n 54, pág. 56.
[301] Denifle-Chatelain, Chartularium Universitatis
Parisienses t. I, nº 1, pág. 59.
[302] "Firmiter interditemos et districtius inhibemus,
ne Parisius vel in civitatibus seu aliis locis vicinis
quisquam docere vel audire jus civile presumat, et que
contra fecerit, nos solu a causaram patrociniis interim
excludatur, verum etiam per episcopum loci appellatione
postposita excommunicationis vinculo innodetur."
Denifle-Chatelain, Chartularium Universitatis
Parisienses, t. I, n. 32, pág. 92.
[303] Chartularium, ib., n. 246, pág. 277.
Numa carta a Alexandre IV escrita pelos estudantes e
mestres da universidade de Paris a 2 de outubro desse
mesmo ano de 1255, os universitários declaram ter
usado nessa carta os selos das quatro nações:
"...sigillis quatuor nationum ab antiquo Parisius
distinctarum in hac littera use sumus."
Denifle-Chatelain, Chartularium..., t. I, n.
256, pág. 206.
[304] Ib., n 378, pág. 423.
[305] "...quicunque ex Universitate vestra apud
civitatem predictam ab illis, per quos consuevit
licentiandis in dictis facultatibus auctoritate apostolica
regendi dicentia elargiri, prout est ibi hactenus
observatum, examinatus et approbatus fuerit et ab eis
licentiam obtinuerit in theologia vel iuris canonici aut
medicinae seu liberalium artium facultatibus, ex tunc
absque examinatione vel approbatione publica vel privata
vel aliquo alio novo principio regendi atque docendi ubique
locorum extra civitatem predictam liberam habeat facultatem
nec a quoquam valeat prohiberi..."
Denifle-Chatelain, Chartularium Universitatis
Parisienses, t. II, nº 578, pág. 55,
23 de março de 1292.
[306] "Cerca statum theologorum statuimus quod nullus
Parisius legat citra trecesimum quintum altatis su annum,
et nisi studuerit per octo annos ad minus, et libros
fideliter et in scholis audierit, et quinque annis audiat
theologiam, antequam privatas lectiones legat publice..."
ib., t. I, nº 20, pág. 79.
[307] Rashdall-Powicke-Emden, The Universities of
Europe in lhe Middle Ages, t. I, pág. 472.
[308] P. Glorieux, "L'Enseignement au Moyen
Âge. Techniques et Méthodes en usage à la Faculté
de Théologie de Paris, au XIIIe siècle", in
Archives d'Histoire Doctrinale et Littéraire du
Moyen Âge, t. 35, pág. 97.
[309] Denifle-Chatelain, Chartularium Universitatis
Parisienses, t. I, n. 1, págs. 59-61.
[310] Gabriel Compayré, Abelard and the Origin and
Early History of Universities, pág. 87.
[311] Friedrich Carl vos Savigny, Geschichte des
Römischen Rects im Mittelalter, vol. III, pág.
201. O referido fato remonta ao ano de 1521.
[312] Compayré, Abelard and the Origin and Early
History of Universities, pág. 95. O privilégio da
greve foi concedido pelo papa Gregório IX aos mestres e
estudantes parisienses: "liceat vobis usque ad
satisfactionem condignam suspendere lecciones."
Denifle-Chatelain, Chartularium Universitatis
Parisienses, t. I, n. 79, pág. 136-139.
[313] O próprio Deus manifestou no Diálogo de Santa
Catarina de Sena as peculiaridades das ordens franciscana
e dominicana: "Raguarda Francesco con quanta perfezione
e odore di povertà con le margarite delle virtù, egli
ordinò la navicella dell'ordine suo, drizzandogli nella
via dell'alta perfezione - ed egli fu il primo che la
fece - dandolo per sposa la vera e santa povertà, la
quale aveva presa per sé medesimo, abbracciando le
viltà... E se tu raguardi la navicella del padre tuo
Domenico, dilleto mio figliuolo, egli l'ordinò con
ordine perfetto, chè volle che attendessimo solo a
l'onore di me e salute dell'anime col lume della
scienzia... Ma per più proprio suo obietto (além do
amor e da recomendação da pobreza voluntária) prese il
lume della scienza, per stirpare gli errori che a quello
tempo erano levati. Egli prece l'ufficio del Verbo
Unigenito mio Figliuolo. Drittamente nel mondo pareva
uno apostolo, con tanta verità e lume cominava la parola
mia, levando le tenebre e donando la luce." S.
Caterina Da Siena Il Dialogo, a cura di G.
Cavallini, Roma, Edizioni Cateriniane, 1968
(521 págs.), págs. 459-460.
[314] Mandonnet, P., "La crise scolaire au début
du XIIIe siècle et la fondation de l'Ordre des
Frères-Prêcheurs", in Pierre Mandonnet, Saint
Dominique. L'Idée, l'Homme et l'Oeuvre, vol.
II, págs. 85-86.
[315] Veja se sobre essa questão o capítulo I do meu
livro A Formação Intelectual segundo Gilberto de
Tournai.
[316] Yves M.-Congar, "Aspects ecclésiologiques
de la querelle entre Mendicants et Séculiers dans la
seconde moitié du XIIIe siècle et le début du
XIVe", in Archives d'Histoire Doctrinale et
Littéraire du Moyen Âge, t. XXVIII, 1961
(J. Vrin, 1962), pág. 54.
[317] Lowrie J. Daly, S. J., The Medieval
University 1200-1400, pág. 213.
|
|